W rozmowie z Burmistrzem gminy Krzanowice, Andrzejem Strzedullą, głównym tematem były wyzwania, z jakimi zmagała się gmina, zwłaszcza w kontekście niedawnej powodzi. Andrzej Strzedulla omówił również planowane inwestycje infrastrukturalne, które mają nie tylko poprawić bezpieczeństwo, ale także zwiększyć komfort życia mieszkańców.
Krzanowice to jedna z miejscowości, która dotknięta została przez klęskę żywiołową.
Podczas wrześniowej powodzi ucierpiało wiele gospodarstw w gminie. Czy udało się oszacować te straty?
Na dzień dzisiejszy wiemy, że mamy około 180 wniosków, z czego większość została już wypłacona z tzw. ustawy przeciwpowodziowej. Natomiast zasiłek celowy z OPS-u (red. Ośrodek Pomocy Społecznej) został przyznany ponad 120 osobom. Na dzień dzisiejszy ruszyła w teren komisja, która będzie szacowała straty w tych budynkach, które ucierpiały w większy sposób. Ta maksymalna pomoc, która będzie mogła być przyznana to nawet 200 tysięcy złotych, choć ostateczna wartość będzie zależała od stopnia zniszczenia budynku, ubezpieczenia i innych czynników, które będą już szczegółowo oszacowane na miejscu.
Gmina Krzanowice jest gminą rolniczą. Sporo rolników w różny sposób także ucierpiało. Jak wygląda kwestia pomocy dla nich?
Takie straty też można ciągle zgłaszać. Zgłoszenia od rolników już do nas spływają. W tym wypadku będzie działała komisja Wojewody, która będzie te straty szacowała i przyznawała ewentualne odszkodowania.
My kończymy też szacowanie szkód na mieniu komunalnym. Nasza gmina też została poszkodowana. Główne straty dotyczą rejonu, gdzie dopływa ciek Krzanówka. Tam zabezpieczenia przeciwpowodziowe częściowo ucierpiały, te zadania zgłosiliśmy już do Wojewody, jako priorytetowe do odbudowy. Myślę, że szczegółowe wnioski uda się skończyć i wysłać do końca tygodnia. Mamy nadzieję na pomoc ze strony państwa, że te najważniejsze rzeczy komunalne w gminie zostaną odbudowane.
Czy z tej sytuacji powodziowej można wyciągnąć wnioski?
Myślę, że jesteśmy w stanie uczyć się na przyszłość. Choć jest to temat, który wymaga głębszej analizy. Te zabezpieczenia na ciekach, które są zarządzane przez gminę, wytrzymały. Od tej strony gmina nie ucierpiała. Niemniej jednak, ten największy potok Biała Woda, który dopływa do Krzanowic, zarządzany przez Wody Polskie i Polder, który się na tym potoku znajduje, pokazały, że ilość opadów była większa niż pojemność Polderu. Woda zaczęła się przelewać przelewem górnym, a ta ilość wody doprowadzana do miejscowości była znacznie większa niż możliwości retencyjne koryta.
Warto zauważyć, że obecnie pod Polderem, w normalnych warunkach pracy jest jeden otwarty przepust o średnicy jednego metra. Natomiast tym przelewem górnym, woda przelewała się na szerokości ponad 8 metrów, na wysokości 1 metra. Jak łatwo policzyć, że tej wody dopływało kilkanaście razy więcej niż to się dzieje w warunkach normalnych.
Przy zmianach klimatycznych i anomaliach należy się spodziewać, że takie sytuacje będą występować. Jak zatem się przygotować?
Moim zdaniem, choć to wymaga potwierdzenia przez specjalistyczne analizy, niezbędna jest regulacja potoku Biała Woda na odcinku od Polderu aż do ujścia Cyny, a w konsekwencji aż do Odry. Aby ta ilość możliwej wody do odprowadzenia z naszej miejscowości była znacznie większa jak to mamy dzisiaj.
Wówczas, gdy można pod polderem otworzyć dwa kolektory. Obecnie jeden jest cały czas zamknięty, on był zamknięty też przy pierwszym wezbraniu wody po wybudowaniu Polderu, kiedy się okazało, że miejscowość jest podtapiana, a Polder jeszcze nie pracuje. Wówczas Zarządca podjął decyzję o zamknięciu tego jednego kolektora i on jest zamknięty do dziś.
Jakby możliwości retencyjne koryta rzeki za Polderem były zwiększone i ilość wody odprowadzanej mogłaby być większa, wówczas woda zaczynałaby się piętrzyć później i w takich ekstremalnych sytuacjach możliwe, że ta pojemność zbiornika byłaby wystraczająca.
Liczymy tutaj na pomoc ze strony zarówno Wojewody, jak i lokalnych parlamentarzystów, aby doprowadzić u odpowiedzialnego, czyli w Wodach Polskich, do regulacji tego koryta i zabezpieczenia naszych mieszkańców przed kolejnymi zdarzeniami tego typu.
Takie trudne momenty przewracają do góry nogami plany. Gdy sytuacja jest opanowana, można wrócić do realizacji inwestycji i planów. Proszę opowiedzieć, jakie inwestycje są obecnie realizowane na terenie gminy?
Obecnie realizujemy kilka inwestycji na terenie naszej gminy. Pierwsza z nich to poprawa efektywności energetycznych budynków użyteczności publicznej. Remontujemy obecnie trzy budynki: budynek na ulicy Zawadzkiego tuż przy Domu Kultury, gdzie mieszczą się wodociągi i GOPS. Budynek jest kompleksowo docieplany i wymieniane jest źródło ciepła. Tam prace są już dosyć mocno zaawansowane. Myślę, że do miesiąca powinny się zakończyć.
Drugim budynkiem, jest siedziba ośrodka zdrowia przy ulicy kolejowej. Tutaj zakres zadań jest podobny. Budynek jest docieplany, wymieniamy stolarkę okienną. Budynek będzie lepiej dostosowany również do potrzeb osób niepełnosprawnych. Tutaj również te prace są dość mocno zaawansowane.
Trzeci budynek to przedszkole w Pietraszynie. Tutaj już udało nam się rozstrzygnąć przetarg na adaptację budynku na potrzeby żłobka. Te zadania są połączone. Z jednej strony budynek jest docieplany, a z drugiej strony powstanie tam żłobek, który powinien zacząć funkcjonować w przyszłym roku.
Realizujemy też dwa projekty budowy kanalizacji sanitarnej. Jeden jest w Borucinie. Tam prace są już mocno zaawansowane w terenie, a wykonawca powinien w przyszłym roku inwestycje zakończyć.
Ruszyła budowa kanalizacji sanitarnej w Krzanowicach. Tutaj jest obecnie etap sporządzania dokumentacji technicznej, wykonawca został wyłoniony. Obecnie sporządzany jest projekt budowlany i w ciągu kilku miesięcy te roboty w terenie też powinny ruszyć.
Kolejną inwestycją, która obecnie trwa to remont dróg gminnych na terenie gminy Krzanowice. Między innymi, został już wykonany chodnik na ulicy Kościelnej. Obecnie trwają prace na ulicy Młyńskiej. Tam również remontowany jest chodnik i zostanie wyremontowana jeszcze nawierzchnia jezdni po budowie kanalizacji.
Rozpoczęły się także prace na ulicy Ogrodowej w Krzanowicach. Tutaj też szkody, które powstały przy budowie kanalizacji zostaną usunięte. W ramach tego kontraktu zostanie także wyremontowany chodnik na ulicy Staszica w Krzanowicach, ulicy Babia Góra w Pietraszynie i ulicy Szpitalnej w Wojnowicach. Tam też będzie nowa nawierzchnia asfaltowa.
Czyli tych inwestycji obecnie realizowanych jest dosyć dużo. Proszę powiedzieć, jakie inwestycje są w planach?
Przygotowujemy kolejne projekty, tym razem unijne. Przygotowujemy się do termomodernizacji szkoły w Borucinie, a także budowy instalacji OZE na budynkach użyteczności publicznej. Gmina otrzymała także dofinansowanie do kilku projektów edukacyjnych. Jeden z nich będzie realizowany przez szkołę w Borucinie, natomiast kolejne dwa dotyczą wszystkich przedszkoli na terenie gminy. Jeden z nich stricte dotyczy przedszkola w Krzanowicach, a drugi zarówno tego w Borucinie, jak i w Wojnowicach.
Prężnie działa nasze Gminne Centrum Biblioteczno-Kulturalne. Tam już też, ze wstępnej oceny wiemy, że szykuje się dosyć duży projekt na kwotę blisko 1,7 mln zł, który pozytywnie przeszedł ocenę. Czekamy już teraz na podpisanie umowy, a w ramach tego zadania powstanie m.in. Centrum Aktywności Społecznej.
Gminne Centrum Biblioteczno-Kulturalne podejmuje wiele prób zachęcenia mieszkańców do aktywności. Jakie działania zaplanowano w najbliższym czasie?
W tym roku przez 6 tygodni trwała akcja wakacyjna. Myślę, że najmłodsi nasi mieszkańcy chętnie z tej oferty korzystali, bo była ona bardzo rozbudowana. Niemniej jednak, już teraz przygotowujemy się do tego sezonu zimowego. Przygotowujemy, jak co roku rozświetlenie choinki i planujemy też zorganizować wyjazdy na jarmarki świąteczne, także myślę, że każdy chętny znajdzie coś ciekawego dla siebie.
