Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach zakończyła kompleksową kontrolę gospodarki finansowej Kuźni Raciborskiej. Wystąpienie pokontrolne liczy 37 stron i obejmuje szeroki zakres spraw – od przetargów i wielomilionowych umów, przez nieruchomości i podatki, po działalność ZGKiM, wynagrodzenia oraz audyt wewnętrzny.
Kontrola była prowadzona od 13 kwietnia do 25 maja 2026 roku i objęła okres od 1 stycznia 2022 roku. Wystąpienie pokontrolne datowane jest na 12 sierpnia 2026 roku. RIO sformułowała łącznie 28 wniosków mających doprowadzić do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i poprawy funkcjonowania urzędu.
RIO przedstawia:
„poszczególne nieprawidłowości, wskazując wnioski zmierzające do ich usunięcia i usprawnienia badanej działalności oraz osoby odpowiedzialne za nieprawidłowe wykonywanie czynności służbowych”.
To ważne, bo dokument nie jest jedynie zbiorem luźnych uwag czy sugestii kontrolerów. Przy kolejnych sprawach wskazywane są konkretne przepisy, dokumenty, umowy, kwoty, a w części przypadków również osoby, które według RIO odpowiadały za dany zakres działalności urzędu. Lista jest naprawdę obszerna. Kontrolerzy zajęli się m.in. postępowaniami o udzielenie zamówień publicznych, modernizacją oświetlenia, wieloletnimi zobowiązaniami gminy, podatkiem od nieruchomości, sposobem gospodarowania mieniem komunalnym, księgowością i sprawozdawczością, działalnością ZGKiM, udziałami gminy w spółkach czy wynagrodzeniami kierowników jednostek.
Przetarg w Jankowicach. „Naruszenie miało wpływ na wynik postępowania”
Jednym z najmocniejszych ustaleń jest sprawa przetargu z 2023 roku na uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Jankowicach. Wybrana oferta opiewała na 1 820 953,77 zł brutto. Cena była o 44,77 proc. niższa od średniej arytmetycznej ofert oraz o 47,73 proc. niższa od wartości zamówienia powiększonej o VAT. Wykonawca został wezwany do wyjaśnienia ceny, jednak RIO uznała, że przedstawione materiały nie pozwalały na jej odpowiednią weryfikację. Izba stwierdziła, że oferta powinna zostać odrzucona, a następnie zapisała: „naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania”.
RIO wskazała, że odpowiedzialność w tym zakresie ponosił były burmistrz Paweł Macha, przy czym zadania związane z przeprowadzeniem postępowania należały do pracowników Referatu Inwestycji.
Ponad 5,5 mln zł za oświetlenie
Kontrolerzy przyjrzeli się również umowie dotyczącej modernizacji oświetlenia ulicznego. Po aneksie jej wartość wynosiła ponad 5,58 mln zł. RIO zwróciła uwagę, że gmina finansowała modernizację punktów świetlnych, do których nie posiadała tytułu prawnego. Urząd jak wynika z dokumentu nie miał również uzyskać własności tych urządzeń. Wniosek RIO brzmi „Zaprzestać finansowania obcych środków trwałych w zakresie budowy i modernizacji punktów świetlnych bez uzyskania tytułu prawnego do tego majątku”.
20-letni najem w Rudach pod lupą RIO
W raporcie znalazł się również temat nieruchomości przy kolejce wąskotorowej w Rudach. RIO analizowała m.in. umowę najmu zawartą w październiku 2024 roku na 20 lat, czyli do 2044 roku. Dotyczy ona części nieruchomości wraz z wieżą wodną, przeznaczonej pod działalność hotelarską, gastronomiczną i ekspozycyjną. Izba zwróciła uwagę, że stosowane stawki czynszu były niższe od stawek wynikających z zarządzeń burmistrza. RIO wyliczyła, że gdyby zastosowano minimalne stawki wynikające z tych zarządzeń, czynsz za lata 2024–2026 do czasu kontroli wyniósłby łącznie 504 346 zł.
Na końcu pojawia się także temat audytu wewnętrznego. Ostatni z wniosków RIO ma numer 28. Izba zobowiązała miasto m.in. do zapewnienia prawidłowego prowadzenia audytu wewnętrznego w urzędzie oraz jednostkach organizacyjnych.
Nie wszystkie stwierdzone nieprawidłowości mają oczywiście ten sam ciężar. Czym innym jest przeoczenie w dokumentacji, a czym innym wieloletnia umowa za kilka milionów złotych czy nieprawidłowość, która jak w przypadku jednego z przetargów według RIO miała wpływ na wynik postępowania.
W kolejnych materiałach przyjrzymy się m.in. przetargowi na kanalizację w Jankowicach, umowie dotyczącej oświetlenia, 20-letniemu najmowi nieruchomości w Rudach, milionom wnoszonym przez gminę do spółek oraz wynagrodzeniom w ZGKiM.
Źródło: Wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z 12 sierpnia 2026 r., znak WK.610.13.2026.4.
