Podwyżka wysokości opłat za odbiór odpadów na terenie Raciborza była jednym z głównych tematów omawianych w trakcie wczorajszego (24.04) posiedzenia Komisji Gospodarki Miejskiej, Ochrony Środowiska i Bezpieczeństwa Publicznego Rady Miasta Racibórz.
O planach władz Raciborza pisaliśmy już tutaj. Nowe stawki mają wynosić 27 złotych za mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość (dla tych, którzy nie segregują śmieci – 54 złote). Miasto zapewnia jednocześnie, że nowe stawki nadal będą niższe niż w okolicznych samorządach.
Jednym z pierwszych punktów wczorajszych obrad było głosowanie na temat zmian w budżecie miasta na bieżący rok. Radny Adam Witecki zwrócił uwagę, że skoro największe zmiany związane są z nową uchwała dotyczących odpadów, to być może zasadna byłaby zmiana kolejności głosowania.
Bo przegłosujemy teraz zmiany w budżecie, a potem dopiero będziemy się dowiadywać, czego one dotyczą – zaproponował radny, na co przystanął przewodniczący Marcin Fica.
Analiza
Dyskusję nad projektem uchwały regulującej sposób pobierania wspomnianej opłaty oraz jej wysokość rozpoczęła kierownik Referatu ds. Gospodarki Odpadami UM Racibórz, Mariola Wierzbicka, podsumowując wyniki analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie miasta za rok 2024. Dokument ten jest wymagany przez Ustawę o czystości i porządku w gminach, i musi zostać opublikowany w BIP Miasta do 30 czerwca (plik do pobrania).
Wszystkie odebrane od mieszkańców Raciborza odpady komunalne, za wyjątkiem odpadów zielonych i części odpadów budowlanych, trafiają na instalację do mechaniczno- biologicznego przetwarzania odpadów przy ul. Rybnickiej 125 w Raciborzu. Na instalacji odpady są segregowane, przetwarzane i przygotowywane do dalszego zagospodarowania. Bioodpady stanowiące części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odebrane z terenu Raciborza kierowane są na kompostownię odpadów przy ul. Rybnickiej 125. Instalacja prowadzi przetwarzanie odpadów zielonych w procesie kompostowania w sposób naturalny, w technologii otwartych pryzm. Na składowisku deponowane są w głównej mierze odpady powstające w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych powstające na instalacji należącej do firmy EMPOL Sp. z o.o. w Raciborzu – czytamy w dokumencie.
Kierownik zreferowała również powołanie Zespołu do analizy i weryfikacji prawidłowego działania procesu przetwarzania odpadów komunalnych kierowanych na instalację do mechaniczno – biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych i współpracy z Partnerem Prywatnym tj. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych „EMPOL” Sp. z o.o.
W związku z licznymi zgłoszeniami mieszkańców miasta Raciborza w zakresie uciążliwości odorowych, a także na podstawie kontroli przeprowadzanych przez Prezydenta Miasta Racibórz i inne organy nadzorujące instalacje, w dniu 29.11.2024 r. podpisano umowę nr 47/XIII/KM/2024 pomiędzy Miastem Racibórz, a Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu w zakresie powołania niezależnego eksperta celem wykonania ekspertyzy dotyczącej poprawności prowadzenia procesów przetwarzania odpadów komunalnych na instalacji mechaniczo – biologicznej, której właścicielem jest PUK EMPOL Sp. z o.o. – relacjonowała Mariola Wierzbicka.
W dokumencie zawarto też informację o wydaniu przez Prezydenta zgody na rozbudowę/modernizację istniejącej instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów w Raciborzu przy ul. Rybnickiej 125, polegającej na budowie bioreaktora z biofiltrem i instalacjami technologicznymi. Jest tam również mowa o planowanych inwestycjach, o których szerzej pisaliśmy tutaj.
Finanse
Z analizy wynika, że w ubiegłym roku wydatki miasta związane z gospodarką odpadami wyniosły 16,163 mln złotych, a dochody, pochodzące niemal wyłącznie z pobieranych opłat, 15,877 mln złotych. Ściągalność opłat z tytułu zagospodarowania odpadów komunalnych została zrealizowana na poziomie 98,03 % od osób prawnych i 93,38 % od osób fizycznych, a ściągalność ogólna wyniosła 96,99% .
Dodatkowo nadwyżka z roku 2023 wyniosła 544 479,98 zł. Uwzględniając nadwyżkę z poprzedniego roku, różnica pomiędzy wpływami, a wydatkami (nadwyżka) wyniosła 152 575,62 zł.
Liczba mieszkańców
Nie jest tajemnicą, że liczba mieszkańców Raciborza od kilku lat systematycznie spada, i to widać w statystykach deklaracji śmieciowych. Co gorsza, liczba deklaracji nie pokrywa się z liczbą mieszkańców miasta, zarówno podawaną na podstawie meldunków, jak i na podstawie danych GUS.
Wnioski
Wśród przytoczonych przez kierownik wniosków warto zauważyć zmniejszenie się różnicy pomiędzy liczbą mieszkańców zameldowanych, a liczbą osób zadeklarowanych w systemie gospodarki odpadami, a także wzrost odebranych i zebranych odpadów komunalnych w stosunku do roku poprzedniego. Różnica pomiędzy rokiem 2023 a 2024 wyniosła 1465,82 Mg.
Niezbędny jest też dalszy monitoring uciążliwości zapachowych, zgłaszanych jako emitowanych przez instalację MBP przy ul. Rybnickiej 125, należącą do firmy PUK EMPOL Sp. z o.o., wraz z przeprowadzaniem kontroli, wzmocnieniem nadzoru nad prowadzonym procesem technologicznym oraz wyegzekwowanie wymaganych prawem rozwiązań technicznych dla tego rodzaju instalacji – podano w dokumencie.
Kierownik zaznaczyła również, że gmina nie osiągnęła wymaganego ustawą poziomu 45% recyklingu, liczonego z wysegregowanych frakcji odpadów. Raciborska instalacja osiągnęła w ubiegłym roku wynik na poziomie 29%. Może to oznaczać w przyszłości karę administracyjną.
Dyskusja
Jako pierwszy głos zabrał radny Adam Witecki, pytając o sens zbierania odpadów zielonych zarówno przez kompostownię, jak i przez Przedsiębiorstwo Komunalne. W odpowiedzi kierownik Wierzbicka zwróciła uwagę, że takie rozwiązanie jest wygodniejsze z punktu widzenia mieszkańca.
Radny Roman Wałach dopytywał, dlaczego kwoty podane w uchwale dotyczącej zmiany w budżecie miasta nie pokrywają się z tymi wskazywanymi w analizie. Skarbnik miasta, Dariusz Holesz, wyjaśnił, że założenia w budżecie były planowane w trakcie opracowywania tego dokumentu, a obecnie znane są już dane z końca ubiegłego i początku tego roku, co wymaga uwzględnienia w budżecie.
Z kolei radny Henryk Mainusz pytał, co jeszcze mieszkańcy mogą zrobić, by poprawić wyniki recyklingu w mieście. Zwrócił uwagę, ze zniknęły nawet kiedyś bardzo popularne akcje zbierania zużytych baterii. Dyrektor Wierzbicka odpowiedziała, że tego typu akcje nadal cieszą się sporą popularnością, a problem z segregacją w mieście nie wynika raczej z braków w edukacji ekologicznej.
Radna Magdalena Kusy dopytywała m.in. o to, co dzieje się z odpadami kuchennymi odbieranymi od mieszkańców.
Z tego co wiem, w chwili obecnej odpady kuchenne odbierane są przez EMPOL, i z tego co wiem, nie są utylizowane na terenie Raciborza – odpowiedział radny Witecki.
Magdalena Kusy pytała również o sposób na uszczelnienie systemu pobierania opłat.
Weryfikujemy na bieżąco meldunki, narodzenia dzieci, i dane zbierane z poszczególnych jednostek np. z OPS-u. Jeżeli te dane nie zgadzają się z zadeklarowaną liczbą mieszkańców, wówczas właściciel nieruchomości jest wzywany do złożenia wyjaśnień – tłumaczyła kierownik.
Radny Witecki pytał ponadto o powody wzrostu kosztów związanych z przekazywaniem odpadów na kompostownię. Kierownik Wierzbicka wyjaśniła, że było to związane z leasingiem i zakupem specjalnych maszyn do obsługi instalacji, a także rosnącymi kosztami m.in. mediów i paliwa.
Radna Kusy zwróciła uwagę, że według analizy różnica między deklaracjami mieszkańców a liczbą osób zameldowanych wynosi ponad 3 tysiące.
Mieszkańców mniej, deklaracji mniej, śmieci więcej – podsumował dyskusję przewodniczący Fica.
Komisja zaopiniowała uchwałę regulującą metodę pobierania i wysokość stawek za odbiór odpadów dwoma głosami „za”, jednym „przeciw” i czterema wstrzymującymi się.
