Ludzie kultury, którzy odeszli w ostatnim roku

Pisarze, aktorzy, muzycy, dziennikarze, politycy… Ci, którzy gościli na pierwszych stronach gazet, jak i Ci, którzy tworzyli w ciszy, bez rozgłosu. Osoby kultury, które odeszły w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy, zostawiając niezatarty ślad w naszej pamięci i sercach.

1. Maciej Damięcki († 17 listopada 2023) – Popularny aktor filmowy, serialowy i teatralny
2. Włodzimierz Musiał († 19 listopada 2023) – Aktor teatralny i filmowy
3. Marek Ałaszewski († 19 listopada 2023) – Lider i wokalista kultowego rockowego zespołu Klan, który powstał w 1969 r.
4. Paweł Huelle († 27 listopada 2023) – Pisarz, poeta i wykładowca uniwersytecki
5. Henry Kissinger († 29 listopada 2023) – Laureat Pokojowej Nagrody Nobla i ojciec polityki odprężenia w stosunkach Zachodu z Chinami i Związkiem Radzieckim w latach 70., był także od dekad krytykowany za swoją bezwzględność w polityce międzynarodowej, a niektórzy nazywali go nawet zbrodniarzem wojennym. Był także autorem licznych książek na temat polityki międzynarodowej
6. Mirosława Krajewska-Marczewska († 6 grudnia 2023) – Aktorka teatralna, filmowa i dubbingowa. W dorobku miała kilkadziesiąt ról filmowych i dubbingowych.
7. Ryan O’Neal († 8 grudnia 2023) – aktor. Zagrał m.in. w filmie „Wielki skok”. Jednak największą sławę i uwielbienie widzów przyniosła mu rola w dramacie „Love story”, który miał premierę w 1970 r.
8. Ewa Wanat († 13 grudnia 2023) – Jedna z najwybitniejszych dziennikarek ostatnich dekad. Pracowała jako reporterka, autorka reportaży i programów publicystycznych, wydawczyni programu w Radiu S Poznań
9. Zofia Merle († 13 grudnia 2023) – Przekupka w „Misiu”, Lusia w „Rozmowach kontrolowanych”, gospodyni Stefania w „Klanie” — Zofia Merle zagrała wiele zapadających w pamięć ról.
10. Krzysztof Respondek († 22 grudnia 2023) – Aktor, wokalista, satyryk i artysta kabaretowy. Wystąpił też w kilku filmach i serialach, m.in.: „Kryminalni”, „Barwy szczęścia”, „Prawo Agaty”, „Hotel 52”, czy „Święta wojna”
11. Arkadiusz Malinowski († 1 stycznia 2024) – Wirtuoz gry na gitarze basowej, wokalista, kompozytor. Dołączył do Czerwonych Gitar (jako basista) w 1999 r., zastępując Bernarda Dornowskiego, który odszedł z zespołu ze względów zdrowotnych.
12. Witold Mikołajczuk († 4 stycznia 2024) – Znany szerszej publiczności jako Witek Muzyk Ulicy był muzykiem-samoukiem, kompozytorem, akordeonistą, gitarzystą, wokalistą, aranżerem i autorem tekstów. Występował m.in. na ulicach Warszawy.
13. Glynis Johns († 4 stycznia 2024) – Na scenie Johns zadebiutowała w 1931 r., mając zaledwie osiem lat. Znana z roli w musicalu „Mary Poppins” Glynis Johns, uznawana była za jedną z ostatnich wielkich aktorek tzw. złotej ery Hollywood i klasycznego kina brytyjskiego.
14. Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski († 9 stycznia 2024) – Był polskim Ormianinem i duchownym katolickim obrządków ormiańskiego i łacińskiego. Znany jako duszpasterz osób niepełnosprawnych, prezes Fundacji im. Brata Alberta, działacz społeczny, duszpasterz Ormian katolików.
15. Janusz Majewski († 10 stycznia 2024) – Jeden z najbardziej znanych polskich reżyserów filmowych, scenarzysta, pisarz i wieloletni prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Mistrz kina gatunkowego i wykładowca akademicki.
16. Ewa Podleś († 19 stycznia 2024) – Światowej sławy śpiewaczka operowa. Dysponowała jednym z najrzadszych rodzajów głosu – kontraltem.
17. Witold Olejarz († 14 lutego 2024) – Dyrektor warszawskiego Teatru Rampa od 1998 r. Wcześniej wieloletni dyrektor zarządzający Teatru Nowego w Warszawie.
18. Tomasz Komenda († 21 lutego 2024) – Spędził w więzieniu 18 lat za zbrodnię, której nie popełnił. Jego historia została przeniesiona na ekrany. W poruszającym debiucie pełnometrażowym Jana Holoubka „25 lat niewinności.
19. Alicja Pawlicka († 7 marca 2024) – Gwiazda polskiej sceny filmowej i teatralnej. Przez wiele lat związana była z Teatrem Polskim w Warszawie. Polskim widzom znana była z ról w filmach „Nie lubię poniedziałku”, „Wycieczka w nieznane” czy „Jezioro osobliwości”.
20. Ernest Bryll († 16 marca 2024) – Poeta, krytyk filmowy i prozaik. W latach 1991-1995 pełnił funkcję pierwszego polskiego ambasadora w Irlandii.
21. Stanisława Ryster († 27 marca 2024) – Legenda polskiej telewizji. Od 1975 r. do 2006 r. prowadziła teleturniej TVP „Wielka gra”, w którym uczestnicy musieli popisywać się specjalistyczną wiedzą pod okiem ekspertów.
22. Mieczysław Grąbka († 1 kwietnia 2024) – Aktor filmowy i teatralny, związany z Narodowym Starym Teatrem w Krakowie. Był także reżyserem i wykładowcą Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie.
23. Zofia Kucówna († 6 kwietnia 2024) – Aktorka, pedagożka, autorka książek, społeczniczka. Doskonale znana z takich produkcji jak „Wiano” Jana Łomnickiego, „Spirala” Krzysztofa Zanussiego czy „Deszczowy lipiec” Leonarda Buczkowskiego.
24. Prof. Jadwiga Staniszkis († 15 kwietnia 2024) – Socjolożka, analityczka polityczna i publicystka. Laureatka Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
25. Jacek Zieliński († 6 maja 2024) – Muzyk, kompozytor i wokalista. Lider i współzałożyciel uwielbianego przez Polaków zespołu Skaldowie (zasłynął napisaniem części z ponad 260 utworów Skaldów). Pisał także utwory Maryli Rodowicz czy Ireny Jarockiej.
26. Jan Ptaszyn Wróblewski († 7 maja 2024) – Fenomenalny jazzman i dziennikarz muzyczny. Nazywany bywał „generałem polskiego jazzu”, choć — jak sam wielokrotnie zapewniał — generalskich skłonności nie posiada.
27. Jan A.P. Kaczmarek († 21 maja) – Zdobywca Oscara za ścieżkę dźwiękową do obrazu „Marzyciel”. Był autorem muzyki do ponad 50 filmów długometrażowych i dokumentalnych. Dyrektor i twórca festiwalu Transatlantyk. Miał dar do melodii i czuł kino jak mało kto.
28. Janusz Rewiński († 1 czerwca 2024) – Polski aktor, satyryk i polityk, poseł na Sejm I kadencji. Był współzałożycielem Polskiej Partii Przyjaciół Piwa.
29. Marzena Kipiel-Sztuka († 9 czerwca 2024) – Polacy pokochali ją za rolę Halinki w popularnym polskim sitcomie „Świat według Kiepskich”. W latach 1987–1989 pełniła funkcję suflera w Teatrze im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie.
30. Arkadiusz Tomiak († 10 czerwca 2024) – Operator filmowy, dwukrotny laureat nagrody na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz Polskiej Nagrody Filmowej – Orzeł.
31. Andrzej Edward Mularczyk († 21 czerwca 2024) – Pisarz, scenarzysta filmowy, autor reportaży, twórca słuchowisk radiowych. Zasłynął jako scenarzysta, debiutując w 1958 r. filmem „Miasteczko”, zrealizowanym przez absolwentów Szkoły Filmowej.
32. Tadeusz Woźniak († 8 lipca 2024) – Wielki muzyk, kompozytor i wokalista. Wokalista był jednym z najpopularniejszych bardów polskiej sceny, a jego „Zegarmistrza światła” słyszał chyba każdy.
33. Jerzy Stuhr († 9 lipca 2024) – Był jednym z najwybitniejszych polskich aktorów filmowych i teatralnych, a także reżyserem i scenarzystą. Zaliczany był do grona czołowych aktorów kina moralnego niepokoju.
34. Shelley Duvall († 11 lipca 2024) – Aktorka o niepowtarzalnej urodzie i talencie, znana z ról w siedmiu filmach Roberta Altmana oraz z udziału w kultowym „Lśnieniu” Stanleya Kubricka.
35. Shannen Doherty († 13 lipca 2024) – Amerykańska aktorka. Zyskała sławę jako Brenda Walsh w serialu „Beverly Hills, 90210” oraz jedna z sióstr Halliwell w produkcji „Czarodziejki”.
36. Ewa Ciepiela († 15 lipca 2024) – Aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Znana też z ról w serialu „Z biegiem lat, z biegiem dni” oraz filmów: „Zaklęte rewiry” i „Karol. Człowiek, który został Papieżem”
37. Bogumiła Wander († 30 lipca 2024) – Wieloletnia prezenterka, konferansjerka i spikerka. Od lat 70. związana była z Telewizją Polską.
38. Krzysztof Banaszyk († 1 sierpnia 2024) – Aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i dubbingowy, a także lektor. W latach 90. występował w Teatrze Polskim w Poznaniu oraz Teatrze Nowym w Łodzi.
39. Wojciech Paszkowski († 23 sierpnia 2024) – Lektor, aktor dubbingowy, teatralny, musicalowy i filmowy. Był znany przede wszystkim ze swoich osiągnięć jako aktor i reżyser dubbingowy.
40. Felicjan Andrzejczak († 18 września 2024) – Legendarny muzyk, który zdobył popularność dzięki współpracy z Budką Suflera oraz ponadczasowej piosence „Jolka, Jolka pamiętasz”.
41. Antoni Fałat (†19 września 2024) – Malarz, grafik i rysownik, po ukończeniu studiów w 1970 r. przyłączył się do warszawskiej „Grupy Aut” (Aut Pictura, Aut Nihil).
42. Barbara Horawianka († 20 września 2024) – Zyskała przydomek „heroina polskiego kina”. Jej rolę w „Stawce większej niż życie” zapamiętały tysiące widzów. Aktorka teatralna i filmowa, wystąpiła w ponad 50 filmach, m.in. „Pociąg”, „Samotność we dwoje”, „Pensja pani Latter”, „Pułkownik Kwiatkowski”, „Obywatel”, a także w serialach: „W labiryncie”, „Plebania”.
43. Maggie Smith († 27 września 2024) – Określano ją jako jedną z najwybitniejszych i najpopularniejszych brytyjskich aktorek. Znana jest z charakterystycznych ról kostiumowych. Za swoje kreacje aktorskie dwukrotnie została nagrodzona Oscarem.
44. Liam Payne († 16 października 2024) – Brytyjski muzyk, były wokalista One Direction. Mężczyzna został znaleziony martwy po upadku z trzeciego piętra hotelu znajdującego się w Buenos Aires w Argentynie.
45. Janusz Olejniczak († 20 października 2024) – Wybitny polski pianista i pedagog. Był laureatem Konkursu Chopinowskiego w 1970 r., znany w kraju i zagranicą interpretator muzyki Chopina. Wystąpił w filmie Andrzeja Żuławskiego „La note bleu”, „Pianiście” Romana Polańskiego.
46. Jadwiga Barańska († 25 października 2024) – Aktorka określana mianem damy polskiego kina. W jej karierze filmowej najważniejsze były dwa dzieła — w 1968 r. zagrała tytułową rolę w filmie „Hrabina Cosel”, uwikłaną w dworskie intrygi kochankę Augusta II Mocnego.
47. Elżbieta Zającówna († 29 października 2024) – Była jedną z najpopularniejszych aktorek lat 80.i 90. Role w ekranowych hitach, takich jak „Seksmisja”, „Vabank” czy „C.K. Dezerterzy” przyniosły jej rozpoznawalność, zaś udział w serialu z 199