Koty wolno żyjące stanowią stały element ekosystemu miejskiego i wiejskiego. Ich obecność przyczynia się do naturalnej kontroli populacji gryzoni, takich jak myszy i szczury, które mogą być potencjalnym źródłem niebezpiecznych chorób. W związku z tym koty te podlegają ochronie prawnej.
Koty wolno żyjące nie są kotami bezdomnymi. Są przystosowane do życia na wolności, a ich ograniczenie do zamkniętych przestrzeni mogłoby im zaszkodzić. Mają one prawo żyć bezpiecznie w swoim naturalnym środowisku, które stanowi miejsce ich bytowania.
Obowiązek zapewnienia opieki kotom wolno żyjącym należy do zadań gminy. Wynika to z przepisów Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt oraz corocznego Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy.
Zakres działań gminy obejmuje:
- Dokarmianie – wydawanie karmy społecznym opiekunom kotów wolno żyjących.
- Opieka weterynaryjna – zapewnienie pomocy kotom, które uległy wypadkom drogowym lub są chore.
- Rekonwalescencja – zapewnienie odpowiedniego miejsca opieki w czasie rekonwalescencji.
Koty wolno żyjące są chronione przez przepisy ustawy, które zakazują zabijania zwierząt (art. 1 ustawy) oraz znęcania się nad nimi (art. 6 ust. 1a).
Jak pomagać kotom wolno żyjącym
- Nie odławiaj i nie dostarczaj do schroniska – Koty wolno żyjące nie powinny być odławiane ani przetrzymywane w schroniskach jako zwierzęta bezdomne.
- Nie oswajaj – Koty te powinny zachować swoje zdolności do przeżycia w stanie wolnym.
- Zapewnij schronienie – W razie potrzeby zapewnij im dostęp do miejsc, gdzie mogą schronić się przed zimnem i deszczem.
- Zapewnij wodę i pokarm – Dostarczaj odpowiedniego pokarmu i wody, aby wspierać ich zdrowie i dobrostan.



