Posłanka Gabriela Lenartowicz skierowała interpelację do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczącą problematycznej inwestycji Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana Pawła II w Toruniu, realizowanej przez firmę Rafako SA.
Interpelacja w sprawie budowy Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana Pawła II w Toruniu
Gabriela Lenartowicz
Posłanka na Sejm RP
Adresat:
Pani
Hanna Wróblewska
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora art.14 ust 1 pkt.7 z
dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. 1996 Nr 73 poz. 350 z późniejszymi zmianami), oraz art. 191-193
Regulaminu Sejmu zwracam się do Pani w sprawie budowy Muzeum „Pamięć i Tożsamość
Tożsamość im. św. Jana Pawła II ” w Toruniu.
W 2018 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podpisał umowę o utworzeniu
muzeum z fundacją Lux Veritatis, której prezesem jest ojciec Tadeusz Rydzyk.
Muzeum „Pamięć i Tożsamość im. św. Jana Pawła II” miało zostać wybudowane,
wyposażone i oddane do użytku trzy lata temu a Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego pierwotnie miało przekazać na budowę 70 mln zł. W 2018 r. była mowa o
niecałych 90 mln zł. Ówczesny minister Piotr Gliński akceptował jednak kolejne
przesunięcia terminów i rosnące koszty.
W ostateczności resort postanowił przekazać 147,7 mln zł na budowę i 65 mln zł na projekt i
urządzenie wystawy stałej oraz pokrywać koszty zakupu eksponatów i konserwacji.
W 2019 r. firma Rafako S.A. z Raciborza, która do tej pory nie budowała tego typu obiektów,
ale słynęła z budowy kotłów i instalacji energetycznych, stanęła jako jedyna do przetargu na
budowę muzeum. W efekcie Rafako S.A. i Fundacja Lux Veritatis zawarły umowę na
budowę na niecałe 145 mln zł, ale w 2021 r. koszty wynosiły już prawie 182 mln zł.
Inwestycję raciborska firma prowadziła, w dużej mierze za pośrednictwem wskazanych przez
Lux Veritatis podwykonawców i – jak przekazują pracownicy Rafako zaangażowani w
projekt – bez możliwości weryfikacji szczegółowej specyfikacji robót i ich wyceny a w
trakcie realizacji okazało się, że budowa muzeum będzie znacznie droższa, niż zakładano.
Ostatecznie mimo, że Muzeum miało powstać w dwa lata i kosztować 224 mln zł (w całości z
rządowych dotacji), inwestycja nie została ukończona ale strony zawarły ugodę tuż
przed wyborami parlamentarnymi w 2023 roku, która zwiększyła wartość kontraktu o ponad
12 mln zł To na mocy tej ugody mimo wszystko doszło do odbioru budynku i w blasku
fleszy, z udziałem członków poprzedniego rządu, muzeum zostało otwarte choć nie
funkcjonowało ani jednego dnia.
W związku z radykalnie nieprzejrzystym sposobem finansowania w całości ze środków
publicznych tej inwestycji, budzącym wątpliwości co do jej celowości, zakresu i zasadności
wydatków, gospodarności a zwracam się z prośbą o odpowiedz na pytania:
Czy Ministerstwo badało/bada zasadność, celowość, zakres tej inwestycji a także wybór
formuły późniejszego prowadzenia tej instytucji pod kątem ewentualnego przekroczenia
uprawnień czy niedopełnienia obowiązków?
Czy Ministerstwo przeprowadziło/prowadzi audyt finansowy dotyczący tej realizacji pod
kątem właściwego dysponowania środkami publicznymi? Jeśli tak, to jakie są wnioski
końcowe?
Jakie do tej pory publiczne środki finansowe zostały przekazane Fundacji Lux Veritatis na tę
inwestycję? Na jaki zakres? Czy zostały rozliczone? Czy miała miejsca inwentaryzacja już
wykonanych robót i pozostałych do zakończenia i uruchomienia projektu?
Czy Ministerstwo kontynuuje umowę z Lux Veritatis aneksowaną tuż po wyborach w
październiku 2023 r przez ówczesnego ministra w ten sposób, że umowa, która wygasnąć
miała z końcem 2023 r. została wydłużona o pięć lat, a z tego tytułu co roku muzeum miało
dostawać z resortu kultury do 15 mln zł ?
Czy w związku z powyższymi faktami Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
zwróciło się lub zamierza zwrócić do NIK o przeprowadzenie kontroli lub z wnioskiem o
podejrzeniu przestępstwa do Prokuratury?
Ze względu na tę szeroko opisywaną w mediach i bulwersującą opinię publiczną sprawę,
proszę o pilną odpowiedź
Z poważaniem,
Gabriela Lenartowicz
Odpowiedź Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Adresat:
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4186 pani poseł Gabrieli Lenartowicz z 6 sierpnia 2024 roku
w sprawie budowy Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana Pawła II w Toruniu, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących odpowiedzi na zadane przez panią poseł pytania.
„Czy Ministerstwo badało/bada zasadność, celowość, zakres tej inwestycji a także wybór
formuły późniejszego prowadzenia tej instytucji pod kątem ewentualnego przekroczenia
uprawnień czy niedopełnienia obowiązków?”
Nadzór nad Muzeum i nad realizowaną inwestycją jest prowadzony na podstawie
Zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie nadzoru i kontroli nad
jednostkami objętymi częścią 24 budżetu państwa, który obejmuje m.in. następujące
obszary: gospodarkę finansową, w tym: prawidłowość i terminowość pobierania dochodów,
zgodność wydatków z planowanym przeznaczeniem, prawidłowość wykorzystania środków
finansowych, w tym zakres realizowanych zadań, realizację zadań finansowanych z budżetu
państwa, w tym relację między wysokością wykorzystanej dotacji a stopniem realizacji zadań
przewidzianych do sfinansowania z tej dotacji. Kwestie te są poddawane szczegółowej
analizie w MKiDN.
„Czy Ministerstwo przeprowadziło/prowadzi audyt finansowy dotyczący tej realizacji pod
kątem właściwego dysponowania środkami publicznymi? Jeśli tak, to jakie są wnioski
końcowe?”
W chwili obecnej w Muzeum „Pamięć i Tożsamość” prowadzana jest kontrola w zakresie:
prawidłowości zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi w latach 2019-
2023 przez Izbę Administracji Skarbowej. Termin zakończenia kontroli przewidziany jestna
19.10.2024 roku.
„Jakie do tej pory publiczne środki finansowe zostały przekazane Fundacji Lux Veritatis na
tę inwestycję? Na jaki zakres? Czy zostały rozliczone? Czy miała miejsca inwentaryzacja już
wykonanych robót i pozostałych do zakończenia i uruchomienia projektu?”
Ministerstwo nie przekazywało środków Fundacji Lux Veritatis na budowę siedziby
Muzeum Pamięć i Tożsamość w Toruniu.
Wyłącznym adresatem środków na realizację inwestycji tj. budowę siedziby oraz wystawy
stałej było Muzeum „Pamięć i Tożsamość” w Toruniu (w organizacji).
„Czy Ministerstw kontynuuje umowę z Lux Veritatis aneksowaną tuż po wyborach w
październiku 2023 r przez ówczesnego ministra w ten sposób, że umowa, która wygasnąć
miała z końcem 2023 r. została wydłużona o pięć lat, a z tego tytułu c oroku muzeum miało
dostawać z resortu kultury do 15 mln zł?”
Podpisany w dniu 19 października 2023 r. aneks nr 1 do umowy o utworzeniu instytucji
kultury pod nazwą Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana Pawła II (w organizacji)
zawartej w dniu 20 czerwca 2018 r., przewiduje współprowadzenie tej Instytucji do 31
grudnia 2028 r. Po stronie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zgodnie z aneksem
nr 1, jest coroczna dotacja podmiotowa na działalność Muzeum w wysokości
15 milionów złotych. MKiDN, poanalizie sprawozdania z działalności Muzeum w pierwszym
półroczu 2024 r., zamierza obniżyć wysokość dotacji w związku z rzeczywistym poziomem
jej wydatkowania.
„Czy w związku z powyższymi faktami Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
zwróciło się lub zamierza zwrócić do NIK o przeprowadzenie kontroli lub z wnioskiem o
podejrzeniu przestępstwa do Prokuratury?”
Jeżeli zaistnieją przesłanki dla podjęcia działań wymienionych w pytaniu, działania takie
zostaną podjęte.
Z poważaniem
zup. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
