Z inicjatywy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa wraz z lokalnymi partnerami organizują kolejną edycję prezentacji znakowań żydowskich cmentarzy. Tegoroczne uroczystości zamyka prezentacja tablicy na cmentarzu w Raciborzu.
Przy ceremonii tego symbolicznego gestu był Prezydent Miasta Dariusz Polowy, Zastępca Dawid Wacławczyk Łukasz Konarzewski śląski wojewódzki konserwator zabytków, Alicja Narwacaj i Piotra Kowalik Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Agnieszka Olczyk – kierownik oddziału Narodowego Instytuty Dziedzictwa, Romuald Turakiewicz Dyrektor Muzeum w Raciborzu, Joanna Maksym-Benczew z Raciborskiego Centrum Kultury, Maria Olejarnik – Miejska Konserwator Zabytków oraz Piotr Sput z Towarzystwa Miłośników Ziemi Raciborskiej.
Na początku ceremonii odczytano list Dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN Zygmunta Stępińskiego:
„Dzisiejsze wydarzenie jest jednym z ważniejszych punktów. programu o zachowaniu cmentarzy żydowskich w Polsce, w ramach którego zebrano informacje o 150 cmentarzach. Dzięki temu oznaczone są oznaczone nekropolie żydowskie we wszystkich województwach. (…) Cmentarz dla społeczności żydowskiej , nawet jeśli zniknęły jego nadziemne elementy ciągle istnieje i nie można mówić o nim w czasie przeszłym. Dlatego dzisiejsza uroczystość nie jest upamiętnieniem czegoś, czego nie ma. To przywrócenie godności tego miejsca i próba rekompensaty za niegodne działania powojennych władz. (…) Dzięki temu będziemy mogli oddać cześć i pamięć wszystkim pochowanym tutaj żydowskim raciborzanom i raciborzankom w XIX i XX wieku.”
W tradycji żydowskiej istnieje nakaz zaznaczania miejsc pochówku. Łączy się to zarówno z uczczeniem pamięci zmarłego, jak też z koniecznością zaznaczania miejsca kontaktu z umarłym. Pierwszymi formami nagrobków były przydrożne kurhany, na które każdy przechodzący miał obowiązek dołożyć kolejny kamień. Z tego wywodzi się obyczaj układania na grobach małych kamyków. Gest ten wyraża pamięć o zmarłych.
Upamiętnienie cmentarzy odbywa się w ramach programu „Oznakowanie cmentarzy żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej” realizowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Nowe oznakowanie cmentarza żydowskiego w Raciborzu łączy tradycję z nowoczesną formą upamiętnienia. Tablica informacyjna w swoim kształcie nawiązuje do macewy (tradycyjnej formy nagrobka żydowskiego). A zamieszczony na niej znak QR pozwala na odkrycie jej dawnej historii. Kod odsyła odwiedzających na stronę portalu zabytek.pl, gdzie znajduje się szersza charakterystyka nekropolii w Raciborzu.
